mrt. 26
Het Vreselijke Wonder
Synopsis
Synopsis van semi-biografische film over de oorlogsjaren van Lucebert
Inleiding Parijs, eind 1950. De jonge dichter en schilder Lucebert logeert bij Simon Vinkenoog en Juc Cohen. Een onmogelijke verhouding met Frieda Koch in Amsterdam is hij ontvlucht. Op een ochtend komt Juc ziek thuis van haar werk, terwijl Lucebert een brief aan Frieda schrijft. Uit een boek over nazi-Duitsland (Kogons Der SS-Staat) vallen foto's van familieleden die Juc in de oorlog heeft verloren. Dit brengt Lucebert terug naar de tijd dat hij nog Bertus Swaanswijk heette.
Het Vreselijke Wonder. Midden in het Derde Rijk komt Bertus met andere Nederlandse jongens aan in Wittenberg. Ze worden tewerkgesteld in de WASAG-munitiefabriek in Apollensdorf. Bertus is enthousiast over de Duitse cultuur. De brieven die hij naar zijn vriendin Tiny in Amsterdam stuurt, ondertekent hij met 'Heil Hitler!' Voor de Hollanders probeert hij een uitvoering te geven van Vondels Lucifer. Dat mislukt jammerlijk.
In Dessau ontmoet Bertus regelmatig Wim Kraaijkamp, een oude vriend uit zijn kindertijd, met wie hij liefde voor poëzie, voordracht en muziek deelt. Wim vertelt dat hij zich opgegeven heeft voor de SS, net als ze langs het verlaten Bauhaus lopen. Der Verliebte van Paul Klee zweeft in de maan en is te zien in de catalogus waarin Juc bladert.
Juc beseft dat ook zij het verleden onder ogen moet zien, al wil ze niets meer met Amsterdam te maken hebben. Lucebert denkt terug aan de propagandafilm JudSüss die hij met Tiny zag, voordat hij naar Duitsland vertrok. De herinnering aan het felle antisemitisme van Tiny brengt Lucebert in crisis. Juc leidt hem af met een gesprek over een ei.
Lucebert schrijft aan zijn gedicht lente-suite voor lilith en vertelt Juc zijn diepste herinnering: aan de vogel-engel, Anneliese. Toen hij nog een jongen was, tekende hij een vogel. De vogel vliegt naar Apollensdorf, waar in de fabriek een meisje aan het werk is. Bertus ziet haar en is op slag verliefd. Met Anneliese loopt hij langs de Elbe. De oorlog drijft hen tot, en uit elkaar. Als Anneliese verdwijnt, overkomt Bertus een vreselijk wonder, de lichtengel Lilith verschijnt aan hem bij de Elbe en obsedeert de latere Lucebert.